Bilişim Yoluyla Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158/1-f): Ceza, Görevli Mahkeme ve Mağdurun Hakları

Sahte ilan, "polis veya savcı" gibi davranan arayanlar, sahte yatırım siteleri, ele geçirilen hesaplardan gelen borç istekleri: bunların büyük kısmı hukuken aynı suç tipine girer. Bu suç, Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde düzenlenen bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılıktır.

Bu yazıda suçun unsurlarını, Yargıtay'ın basit dolandırıcılık ve bilişim suçlarıyla arasına çizdiği sınırı, cezayı ve 2025–2026'da yürürlüğe giren değişiklikleri anlatıyoruz. Yazı hem dolandırılan kişiler hem de bu suçla itham edilen kişiler için hazırlandı.

Kanun metni

Dolandırıcılığın temel hâli TCK 157'dedir: hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamak. TCK 158 ise bu suçun daha ağır cezalandırılan hâllerini sayar.

(1) Dolandırıcılık suçunun; … f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle, … İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Bu bentteki alt sınır 2016'da 6763 sayılı Kanun'la üç yıldan dört yıla çıkarıldı.¹ Bu yüzden "2 ila 7 yıl" veya "alt sınır 3 yıl" diyen kaynaklar eski metne dayanır.

"Bilişim sisteminin araç olarak kullanılması" ne demek?

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun temel ilkesi şudur: bilişim sistemi aldatılamaz, ancak bir insan aldatılabilir. Bentteki nitelikli hâlin uygulanması için sistemin araç olarak kullanılması ve bu yolla bir insanın aldatılması gerekir. Kimse aldatılmadan sistemden çıkar sağlanmışsa fiil dolandırıcılık değil, bilişim suçu veya bilişim sistemiyle hırsızlık olur.²

Kanun koyucunun bu hâli ağır cezalandırmasının gerekçesi de aynı kararda yer alır: bu sistemler güvenle kullanılır, aynı anda hızlı ve kolay biçimde birçok kişiye ulaşılmasını sağlar ve karşı tarafın faili kontrol etme imkânını azaltır.

Uygulamada en sık görülen örnekler şunlardır:

• İlan sitelerinde sahte ilan. Piyasa fiyatının altında araç, ev veya telefon ilanı verilip kapora ya da bedel alınması 158/1-f'dir.²
• İnternet ilanı ile basın-yayın hâlinin çakışması. İnternet ilanı aynı zamanda (g) bendindeki "basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanma" hâline de uyar. Ceza Genel Kurulu bu durumda daha ağır cezalı (f) bendinin uygulanacağını kabul etmektedir.³
• Bankanın araç olarak kullanılması. Bunun için bankanın olağan faaliyetlerinden, çalışanlarından veya ürettiği belgelerden (dekont, çek, kart gibi) yararlanılması gerekir. Örneğin sahte çekle mal alınması bu kapsamdadır.⁴

Kendini polis, savcı, banka veya sigorta çalışanı olarak tanıtarak yapılan dolandırıcılık ise ayrı bir bentte, 158/1-l'de düzenlenir. Bu bentte de alt sınır dört yıldır. Telefonla aranıp "hesabınız terör soruşturmasında kullanılıyor" denilen olaylar genellikle bu bende girer.

Ne zaman basit dolandırıcılık (TCK 157) sayılır?

Her internet bağlantılı olay 158/1-f değildir. Belirleyici soru, aldatmanın bilişim sistemi aracılığıyla yapılıp yapılmadığıdır.

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2026'da verdiği bir kararda kiralık ev ilanıyla başlayan bir olayı değerlendirdi. Fail ve mağdur ilandan sonra yüz yüze buluşmuş, para bu görüşmelerden sonra verilmişti. Daire, bilişim sisteminin sağladığı kolaylığın ortadan kalktığını kabul etti ve fiili basit dolandırıcılık (157/1) saydı. 157 için öngörülen sekiz yıllık zamanaşımı dolduğu için de dava düştü.⁵

Buna karşılık aynı Daire'nin 2024 tarihli başka bir kararında, ilandan sonra mağdur tarafının satıcıyla notere gittiği bir olayda 158/1-f mahkûmiyeti onandı. Kararda karşı oy da var.⁶ Sınır her olayda ayrıca çiziliyor.

Bu ayrım sonucu doğrudan etkiler:

Bilişim sistemiyle hırsızlık, bilişim suçu ve kart suçlarından farkı

Ayrımın ölçütü yine aynıdır: bir insan aldatıldı mı?

• Aldatılan ve hileyle rızası alınan bir kişi varsa fiil 158/1-f'dir. Örneğin mağdur sahte siteye inanıp parayı kendisi gönderir.
• Kimse aldatılmadan para alınmışsa fiil bilişim sistemleriyle nitelikli hırsızlıktır (TCK 142/2-e). Ceza Genel Kurulu, ele geçirilen internet bankacılığı şifresiyle başkasının hesabından para aktarılmasını bu suç olarak kabul etmiştir.⁷
• Başkasına ait bir banka veya kredi kartı rıza dışı kullanılmışsa kural olarak TCK 245/1 uygulanır. Ceza Genel Kurulu Ocak 2026'da, ATM'de unutulan kart ve açık kalan hesapla para çekilmesini bu suç olarak kabul etti.⁸
• TCK 244/4 (bilişim sistemi aracılığıyla haksız çıkar sağlama) ise yalnızca fiil başka bir suç oluşturmuyorsa uygulanan tali bir hükümdür.⁷

Cezası

Adli para cezası hapis cezasıyla birlikte verilir. Bentteki özel kurala göre suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Adli para cezasında bir günün karşılığı 2024'ten beri 100 ile 500 TL arasındadır (TCK 52/2).⁹

Örgüt varsa ayrıca örgüt kurma ve örgüte üyelik suçları gündeme gelir. Bu suçların cezaları Aralık 2025'te artırıldı: kurma ve yönetme 5–10 yıl, üyelik 2–5 yıl hapis (TCK 220).¹⁰

Şikâyet, uzlaşma ve zamanaşımı

Suç şikâyete bağlı değildir. Kanun, şikâyet şartı koyduğu suçlarda bunu açıkça yazar; 158'de böyle bir ibare yoktur. Bu nedenle:

• Savcılık, suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma yürütür.
• Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez.
• TCK 73'teki altı aylık şikâyet süresi bu suçta uygulanmaz. Bu süre yalnızca şikâyete bağlı suçlar içindir. Bazı kaynaklarda yer alan "dolandırıldıktan sonra altı ay içinde şikâyet etmelisiniz" bilgisi bu nedenle hatalıdır.

Bir istisna vardır. Suç, TCK 167/2'de sayılan yakınlar zararına işlenmişse (ayrılık kararı verilmiş eş, aynı konutta yaşamayan kardeş gibi) şikâyete bağlı hâle gelir ve ceza yarı oranında indirilir. Yargıtay, aynı konutta yaşamayan kardeşe karşı işlenen nitelikli dolandırıcılıkta uzlaştırma yapılması gerektiğine karar vermiştir.¹¹

Uzlaşma: CMK 253 uzlaşma kapsamındaki suçlar arasında yalnızca basit dolandırıcılığı (157) sayar. 158 bu listede yoktur.

Dava zamanaşımı: Üst sınır 10 yıl olduğu için 15 yıldır (TCK 66/1-d). Zamanaşımı kesilirse süre en fazla yarısı kadar uzar (TCK 67/4).

Hangi mahkeme bakar?

Nitelikli dolandırıcılık davalarına uzun yıllar ağır ceza mahkemeleri baktı. 7571 sayılı Kanun'la (RG 25.12.2025) "nitelikli dolandırıcılık (m. 158)" ibaresi ağır ceza mahkemelerinin görev listesinden çıkarıldı.¹⁰ Ağır ceza mahkemesi artık yalnızca on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlara bakıyor. 158/1-f'nin üst sınırı on yıl olduğu için yeni davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülüyor.

Değişiklik tarihinde ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan veya istinaf ya da temyizde bulunan dosyalar için geçiş hükmü var. Bu dosyalarda görevsizlik veya bozma kararı verilmez; davalar eski kurallara göre sonuçlandırılır (5235 s. Kanun geçici m. 7).

Dolandırıldım, ne yapmalıyım?

1. Bankaları hemen arayın

7571 sayılı Kanun'la CMK'ya eklenen 128/A maddesi, mağdur için yürürlüğe giren en önemli araçtır.

(1) Türk Ceza Kanununda yer alan; a) Nitelikli hırsızlık (madde 142, fıkra iki, bent e), b) Nitelikli dolandırıcılık (madde 158, fıkra bir, bent f ve l), c) Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (madde 245), suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması halinde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu suçta kullanılan her türlü hesabın kırksekiz saate kadar askıya alınmasına ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından karar verilebilir.

Bu süre içinde hesaptaki paraya hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabilir. El konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, dava sonucu beklenmeden soruşturma veya kovuşturma evresinde mağdura iade edilir (CMK 128/A-4 ve 5). Para başka bir kuruma aktarılmışsa, askıya almayı yapan kurum o kuruma bildirimde bulunur.

Kanun bankaya bir yetki tanır ("karar verilebilir"); askıya alma zorunlu değildir. Süre de 48 saattir. Bu yüzden:

1. Kendi bankanızı arayın ve işlemi bildirin.
2. Parayı gönderdiğiniz hesabın bankasını (veya ödeme kuruluşunu, kripto platformunu) arayın ve hesabın dolandırıcılıkta kullanıldığını bildirin.
3. Aynı gün savcılığa başvurun.

2. Savcılığa veya kolluğa yazılı başvurun

Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir. Başvuru yazılı olabileceği gibi, tutanağa geçirilmek üzere sözlü de yapılabilir (CMK 158). Emniyet Genel Müdürlüğü'nün siber suçlar sayfası, suçun işlendiği yerdeki polis merkezini, Cumhuriyet başsavcılığını veya Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünü başvuru yeri olarak gösteriyor. Aynı sayfa, imzalı dilekçenin taranıp e-postayla gönderilmemesini, elden verilmesini tavsiye ediyor.¹²

CİMER bir suç duyurusu kanalı değildir. 3071 sayılı Kanun'a göre yargı mercilerinin görevine giren konulardaki başvurular incelenmez. Suç duyurusunu doğrudan savcılığa veya kolluğa yapın.

3. Delilleri saklayın

• İlanın, sayfanın veya profilin tarihli ekran görüntüsü ve bağlantı adresi
• Yazışmaların tamamı (uygulamanın dışa aktarma özelliğiyle)
• Arayan telefon numaraları ve arama kayıtları
• Parayı gönderdiğiniz IBAN, alıcı adı, dekont ve banka ekstresi
• Kargo, teslimat veya randevu kayıtları

Telefonu veya bilgisayarı sıfırlamayın; bu cihazlar delil olabilir.

4. Kart veya şifre ele geçirildiyse

Kartınız ya da kart bilgileriniz ele geçirildiyse veya iradeniz dışında bir işlem yapıldıysa bunu kartı veren kuruluşa derhal bildirmeniz gerekir (5464 s. Kanun m. 16). Bildirim zamanı, hukuka aykırı kullanımdan doğan sorumluluğunuzun sınırını belirler.

Dikkat edilmesi gereken bir ayrım var: parayı kendiniz havale veya EFT ile gönderdiyseniz, işlem sizin onayınızla yapılmış sayılır. Yetkisiz işlemlere ilişkin iade kuralları kural olarak bu durumda uygulanmaz. İnternet dolandırıcılığının çoğu bu türdendir ve bu yüzden hesabın askıya alınması ile ceza soruşturması öne çıkar.

5. Davaya katılın, tazminat isteyin

• Kamu davası açıldıktan sonra ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar katılan olarak davaya katılabilirsiniz (CMK 237).
• Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse bu karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK 173).
• Zararınız için haksız fiil hükümlerine göre tazminat davası açabilirsiniz. Tazminat zamanaşımı kural olarak iki yıl ve on yıldır. Fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa, bu suçta olduğu gibi, o süre uygulanır (TBK 72).

Şüpheli veya sanıksanız

İfade

İfade alınmadan önce size yüklenen suç bildirilir. Bir müdafi seçme ve onun hukuki yardımından yararlanma hakkınız vardır. Suçlama hakkında açıklama yapmamak, yani susmak kanuni hakkınızdır (CMK 147). Müdafi bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK 148/4).

Nitelikli dolandırıcılık, tutuklama nedeninin var sayıldığı katalog suçlar arasında yoktur (CMK 100/3). Tutuklama için kaçma veya delil karartma şüphesi gibi nedenlerin somut olarak bulunması gerekir.

Etkin pişmanlık

Zararın tamamen giderilmesi cezayı önemli ölçüde azaltır (TCK 168):

• Zarar yalnızca kısmen giderilmişse indirim için ayrıca mağdurun rızası gerekir.
• Pişmanlık sözle değil davranışla da gösterilebilir. Sanığın karşı çıkmadığı durumlarda zararın onun adına üçüncü kişilerce ödenmesi de yeterli olabilir. Buna karşılık zorla icra yoluyla tahsil yeterli değildir.¹³
• Birden fazla failin bulunduğu bir 158/1-f dosyasında Yargıtay, sanıklardan birinin zararı tamamen gidermesi ve diğerlerinin buna karşı çıkmaması hâlinde etkin pişmanlığın onlara da uygulanması gerektiğine karar vermiştir.¹⁴

HAGB ve erteleme

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve cezanın ertelenmesi için hükmedilen cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir. 158/1-f'nin alt sınırı dört yıl olduğundan bu sınıra kural olarak ancak etkin pişmanlık indirimiyle veya 158/4 indirimiyle inilebilir. HAGB için ayrıca zararın giderilmesi aranır.

HAGB hükümleri 2026'da değişti. Anayasa Mahkemesi, 7499 sayılı Kanun'la değiştirilen CMK 231/5–14'ü iptal etmişti (E.2024/98, K.2025/149). Bu fıkralar, iptal yürürlüğe girmeden 7589 sayılı Kanun'la 31 Temmuz 2026'da yeniden yazıldı.¹⁵¹⁶ Eski metne dayanan anlatımları bu açıdan dikkatle okuyun.

Hesabını veya kartını başkasına verenler: TCK 158/4

Dolandırıcılık parası çoğunlukla, hesabını "kiraya veren" veya kartını başkasına veren kişilerin hesaplarından geçirilir. Bu kişiler uzun süre dolandırıcılığa iştirak eden kişi olarak tam cezayla yargılandı. 7589 sayılı Kanun'la 158. maddeye eklenen 4. fıkra bu durumu ayrıca düzenledi:

(4) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Hüküm bir indirim getirir; fiili suç olmaktan çıkarmaz. Ayrıca kişinin dolandırıcılığa iştirak etmiş olmasını, yani olaydan haberdar olup haksız menfaat amacıyla hareket etmesini varsayar. Kartı çalınan veya hesabının nasıl kullanılacağını bilmeyen kişinin durumu farklıdır.

Kanun, eski dosyalar için iki geçiş kuralı da koydu (7589 s. Kanun geçici m. 1/6–7):

• Kanun yolunda olan dosyalar. 31 Temmuz 2026'dan önce hüküm verilmiş ve dosyası istinaf veya temyizde olan, 158/4'ün uygulanacağı sanıkların dosyaları bozulur ya da iade edilir ve ilk derece mahkemesine gönderilir.
• İnfaz aşamasındaki dosyalar. Hakkında etkin pişmanlık uygulanmamış ve 158/4'ün uygulanacağı hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirlerse etkin pişmanlık indiriminden yararlanabilir.

Hesap sahiplerinin sorumluluğunu, Yargıtay'ın kast ölçütlerini ve bahis dosyalarındaki durumu IBAN ve banka hesabı kiralama yazımızda ayrıntılı olarak anlatıyoruz.

Suçta kullanılan hesaba CMK 128/A uyarınca askıya alma veya el koyma uygulanabilir. Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için savcılığa başvurabilir; savcı başvuruyu 24 saat içinde karara bağlar.

Sık sorulan sorular

Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?

Hayır. Suç şikâyete bağlı olmadığı için soruşturma ve kovuşturma, şikâyetten vazgeçilse de devam eder. Yalnızca TCK 167/2'deki yakınlar arasında işlenen fiillerde durum farklıdır.

Parayı geri ödersem dava kapanır mı?

Kapanmaz. Ancak etkin pişmanlık hükümlerine göre ceza önemli ölçüde indirilir. Zarar ne kadar erken giderilirse indirim o kadar yüksek olabilir.

Paramı geri alabilir miyim?

Para henüz dolandırıcının hesabındaysa en hızlı yol, bankaların 48 saatlik askıya alma yetkisi ve ardından el koymadır. El konulan para, mağdura ait olduğu anlaşılırsa yargılamanın sonu beklenmeden iade edilir. Bunun dışında yollar katılan sıfatıyla ceza davası ve tazminat davasıdır.

Dolandırıcının kim olduğunu bilmiyorum, yine de başvurabilir miyim?

Evet. Failin kimliğini, kullandığı hesap ve telefon numaraları üzerinden tespit etmek soruşturmanın işidir. Sizin için önemli olan, elinizdeki bilgi ve belgeleri eksiksiz vermektir. Dolandırıcılıkta kullanıldığı tespit edilen mobil hatlar da hâkim kararıyla, acele hâllerde savcının yazılı emriyle kesilebiliyor.¹⁰

İnternetten tanıştığım biri bana para borç verdirdi, ödemiyor. Bu dolandırıcılık mı?

Her ödenmeyen borç dolandırıcılık değildir. Dolandırıcılık için paranın verilmesinden önce hileli davranışlarla aldatma bulunmalıdır. Ödememe tek başına hukuki bir uyuşmazlıktır. Ayrım olayın ayrıntılarına göre yapılır.

Kaynaklar

1. 6763 sayılı Kanun m. 14, RG 02.12.2016, sayı 29906. ↩

2. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2013/15-239, K. 2013/289, T. 11.06.2013. ↩ ↩²

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2015/1100, K. 2016/110, T. 08.03.2016; aynı yönde YCGK, E. 2018/51, K. 2021/68, T. 02.03.2021. ↩

4. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2014/74, K. 2014/357, T. 11.07.2014. ↩

5. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/33377, K. 2026/1986, T. 24.02.2026. ↩

6. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2024/2231, K. 2024/8180, T. 12.06.2024 (karşı oylu). ↩

7. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2009/11-193, K. 2009/268, T. 17.11.2009. ↩ ↩²

8. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2024/316, K. 2026/30, T. 14.01.2026. ↩

9. 7499 sayılı Kanun m. 9, RG 12.03.2024, sayı 32487. ↩

10. 7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025, sayı 33118: m. 12 (görev), m. 13 (5235 geçici m. 7), m. 20 (TCK 220), m. 22 (CMK 128/A), m. 31 (5809 m. 60/18, hat kesme). ↩ ↩² ↩³

11. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/39420, K. 2026/3806, T. 13.04.2026. ↩

12. Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Sıkça Sorulan Sorular. ↩

13. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2017/120, K. 2019/135, T. 26.02.2019. ↩

14. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2025/791, K. 2025/11400, T. 15.09.2025 (kanun yararına bozma). ↩

15. Anayasa Mahkemesi, E. 2024/98, K. 2025/149, T. 10.07.2025, RG 31.12.2025, sayı 33124. ↩

16. 7589 sayılı Kanun, RG 31.07.2026, sayı 33326: m. 13 (TCK 158/4), m. 15 (CMK 231), m. 19 (HMK 107), geçici m. 1. ↩