İçeriğe geç
Hukuk Notları

İnternetten Haber ve İçerik Kaldırma: 5651 m.9'un İptalinden Sonra Hangi Yollar Var?

5651 m.9 iptal edildi. Haber ve içerik kaldırmada bugünkü yollar: hukuk mahkemesi, özel hayat için 9/A, unutulma hakkı, KVKK, düzeltme ve cevap hakkı.

Yayım
Okuma
13 dakika
Bu yazıda

İnternette hakkınızda çıkan bir haber, bir paylaşım, bir şikâyet sitesi yorumu ya da izniniz olmadan yayılan bir fotoğraf: bunların her biri için hukuki yol farklıdır. Bu konudaki yazıların önemli bir kısmı hâlâ "sulh ceza hâkimine başvurun, 24 saatte karar verilir" diyor. Bu bilgi 2024'ten beri geçerli değil.

Bu yazıda bugün yürürlükte olan yolları, mahkemelerin hangi talepleri kabul edip hangilerini reddettiğini ve yeni yürürlüğe girecek değişiklikleri anlatıyoruz.

Ne değişti: 5651 m.9 iptal edildi

5651 sayılı Kanun'un 9. maddesi, kişilik hakkı ihlal edildiğini düşünen kişinin doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini istemesine imkân veriyordu. Hâkim duruşma yapmadan, 24 saat içinde karar veriyordu.

Anayasa Mahkemesi bu maddeyi 11.10.2023 tarihli kararıyla iptal etti. İptal, 10.10.2024'te yürürlüğe girdi.1 Mahkemeye göre madde kademeli bir müdahale yöntemi sunmuyor ve içeriğe süresiz erişim engeli getirerek ifade ve basın özgürlüklerine ağır bir müdahale oluşturuyordu:

Kurallar ile düzenlenen usul, internet ortamında bulunan zararlı içeriklerle diğer başka usullerle mücadele edilebildiği sürece başvurulmaması gereken bir yöntemdir.

AYM, E.2020/76, K.2023/172, § 106

Aynı kararla, arama motorlarında adın içerikle ilişkilendirilmemesine imkân veren fıkra da (m.9/10) yürürlükten kalktı. Başkanın idari kararla içeriğin çıkarılmasına karar verme yetkisi de iptal edildi; idari karar artık yalnızca erişimin engellenmesi şeklinde olabilir (m.8/4).

Madde yeniden yasalaşmadı. 11. Yargı Paketi teklifinde yeni bir 9. madde vardı ve Adalet Komisyonunda kabul edildi. Ancak TBMM Genel Kurulunda kabul edilen önergelerle bu hükümler metinden çıkarıldı.2 25.12.2025'te yayımlanan 7571 sayılı Kanun 5651'e ilişkin bir hüküm içermiyor. 2026 tarihli bazı sayfalarda geçen "m.9 yeniden düzenlendi" bilgisi doğru değildir.

Hangi içerik için hangi yol?

DurumYolKarar veren
Hakaret, itibar zedeleme, gerçeğe aykırı haber, eski haberYayıncıya ihtarname; sonra hukuk davası ve gerekirse ihtiyati tedbirAsliye hukuk mahkemesi
Özel hayatın gizliliği (mahrem görüntü, sağlık bilgisi, adres gibi)5651 m.9/A başvurusuSiber Güvenlik Başkanlığı, ardından sulh ceza hâkimi
Arama motorunda adınızla çıkan sonuçÖnce arama motoruna başvuru; sonra KVKK Kurulu'na şikâyet veya davaArama motoru, KVKK Kurulu
Gazete veya internet haber sitesindeki gerçeğe aykırı ya da onur kırıcı haberDüzeltme ve cevap hakkı (Basın Kanunu m.14)Sorumlu müdür; yayımlanmazsa sulh ceza hâkimi
İçerik aynı zamanda suçsa (hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri yayma)Şikâyet veya suç duyurusuCumhuriyet savcılığı
Büyük sosyal ağdaki içerikPlatformun Türkiye temsilcisine veya başvuru formuna başvuruPlatform

Hakaret, itibar ve gerçeğe aykırı haber: hukuk mahkemesi

Kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişi, Türk Medeni Kanunu'na göre hâkimden korunma isteyebilir:

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.

Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.

4721 s. TMK m. 24

Davacı; saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini ve sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Bunlarla birlikte maddi ve manevi tazminat da talep edebilir (TMK 25). Dava, davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Bu yol 5651 m.9'un iptalinden önce de hep açıktı. Yargıtay, 5651'in Medeni Kanun'daki korunma yollarını ortadan kaldırmadığını ve kişinin hukuki veya cezai yolu seçmekte serbest olduğunu 2016'da açıkça belirtti.3 Anayasa Mahkemesi de hukuk davasında erişimin engellenmesinin istenebileceğini kabul ediyor.4

İhtiyati tedbir

Dava sonuçlanana kadar zararın büyümesini önlemek için ihtiyati tedbir istenebilir (HMK 389 vd.). Bunun için tedbir sebebinin ve davada haklılığınızın yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekir. Mahkeme kural olarak teminat ister. Tedbir dava açılmadan alınırsa, uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas dava açılmalıdır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

Mahkemelerin internet içeriği için ihtiyati tedbir taleplerine nasıl yaklaştığı konusunda yeknesak bir uygulama olduğunu doğrulayamadık. Bu nedenle bu yolun her durumda hızlı sonuç vereceğini söylemek doğru olmaz.

Önce ihtarname

Yargıtay 2025'te verdiği iki kararda, beraatle sonuçlanan yargılamalara ilişkin eski haberleri ihtarnameye rağmen yayından kaldırmayan yayıncıyı manevi tazminatla sorumlu tuttu. Mahkemeye göre yayıncı ihtarı aldığında haberi kaldırsaydı, haber "görünür gerçeklik" kapsamında kalabilirdi.5 Bu nedenle dava öncesinde yayıncıya veya site sahibine yazılı ve ispatlanabilir bir başvuru yapmak hem sonuç alma hem de sonraki tazminat talebi bakımından önemlidir.

Hukuka aykırılığı mahkeme kararıyla tespit edilen içerik sosyal ağa bildirildiğinde, sosyal ağ 24 saat içinde içeriği çıkarmaz veya erişimi engellemezse doğan zarardan sorumlu olur (5651 ek m.4/14).

Özel hayatın gizliliği: 9/A başvurusu

Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için 9/A yolu yürürlüktedir. Başvuru 31.07.2026'dan beri Siber Güvenlik Başkanlığına yapılıyor (daha önce BTK).6

(1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişiler, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesi tedbirinin uygulanmasını isteyebilir.

(5) Erişimin engellenmesini talep eden kişiler, internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğinden bahisle erişimin engellenmesi talebini talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar. Hâkim, … vereceği kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir; aksi hâlde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar.

5651 s. Kanun m. 9/A-1 ve 5

Süreç şöyle işler:

  1. Başvuruda içeriğin tam adresi (URL), hakkın hangi açıdan ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgileri yer almalıdır. Eksik başvuru işleme konulmaz.
  2. Erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular.
  3. Başvuran, talebini 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmak zorundadır. Bu adım atlanırsa veya hâkim 48 saat içinde karar vermezse tedbir kalkar.

e-Devlet'teki başvuru hizmeti, 8 Ekim 2026 itibarıyla hâlâ "Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu" adıyla duruyor.

Eski haberler ve unutulma hakkı

"Unutulma hakkı" hiçbir kanunda adıyla düzenlenmemiştir. Hak, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay içtihadıyla tanınmıştır. Anayasa Mahkemesi'ne göre bu hak, Anayasa'nın 5., 17. ve 20. maddelerinin doğal bir sonucudur.7

Ancak her eski haber bu kapsamda kaldırılmaz. Anayasa Mahkemesi'nin ölçütleri şunlardır: yayının içeriği, yayında kaldığı süre, güncelliğini yitirip yitirmediği, tarihsel bir veri sayılıp sayılmadığı, kamu yararına katkısı, kişinin siyasetçi veya ünlü olup olmadığı, haberin olgusal gerçekler mi değer yargısı mı içerdiği ve halkın bu bilgiye ilgisi. Mahkeme aynı kararda şu sınırı da çizer:

Bu bağlamda yargının görevinin, İnternet ortamının sağladığı kolaylıkla zamanla kişilerin itibarına yönelik müdahale oluşturan haberleri tamamen ortadan kaldırarak geçmişte meydana gelmiş olayların yeniden yazılmasını sağlamak olmadığı dikkate alınmalıdır. İnternet haber arşivinin bir bütün olarak basın özgürlüğünün koruması altında olduğu unutulmamalıdır.

AYM, N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, § 52

Yargıtay'ın son kararları bu ölçütlerin uygulamasını gösteriyor:

  • Kabul edilenler. 2004 ve 2005 tarihli, kamusal kişi olmayan davacılara ilişkin ve on yılı aşkın süre geçmiş haberlerin asliye hukuk mahkemesi kararıyla kaldırılması onandı. Bunlardan birinde davacı ilgili yargılamada beraat etmişti.8
  • Reddedilen. Halk sağlığını ilgilendiren "sahte bal" haberleri, yayın tarihinde görünür gerçeğe uygun ve kamu yararı taşıdığı için kaldırılmadı. Yargıtay'a göre sonradan alınan kovuşturmaya yer olmadığı kararı, haberi yayın tarihi itibarıyla hukuka aykırı hâle getirmez.9

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de, hukuka uygun yayımlanmış bir haberin arşivden silinmesini değil, somut koşullarda anonimleştirilmesini orantılı bulmuştur.10 Bu nedenle çoğu zaman gerçekçi hedef, haberin tamamen kaldırılması değil, adınızın haberden çıkarılması ya da haberin anonimleştirilmesidir.

Arama motorundan adınızı kaldırmak: KVKK yolu

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 2020/481 sayılı kararıyla arama motorlarını veri sorumlusu saydı. Adınızla yapılan aramalarda çıkan sonuçların indeksten çıkarılması için izlenecek yol şöyledir:11

  1. Önce arama motoruna başvurun. Arama motoru başvuruyu en geç 30 gün içinde ücretsiz olarak sonuçlandırmalıdır (KVKK 13).
  2. Başvuru reddedilirse veya cevap verilmezse, cevabı öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün ve her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyet edebilirsiniz (KVKK 14). Doğrudan yargı yoluna gitmek de mümkündür.

Kurul, değerlendirmede kullanacağı 13 ölçüt yayımladı. Başlıcaları şunlar:

  • Kişinin kamusal yaşamda önemli bir rolü var mı?
  • Sonucun öznesi bir çocuk mu?
  • Bilgi doğru mu, güncel mi?
  • Bilgi çalışma hayatıyla mı, özel hayatla mı ilgili?
  • Bilgi özel nitelikli kişisel veri mi (sağlık, cinsel hayat, din gibi)?
  • Bilgiyi kişinin kendisi mi yayımladı?
  • İçerik gazetecilik faaliyeti kapsamında mı?
  • Bilgi ceza gerektiren bir suçla mı ilgili?

Kurul, hakaret, onur kırıcı veya iftira niteliğindeki içerikler için KVKK şikâyeti yerine mahkeme yolunun daha doğru olduğunu belirtiyor.

İndeksten çıkarma içeriği silmez; içerik kaynak sitede durur ve başka yollarla ulaşılabilir. Ayrıca ifade özgürlüğü kapsamında, kişilik haklarını ihlal etmeden işlenen veriler bakımından KVKK hükümleri uygulanmaz (KVKK 28/1-c). Bu nedenle haber sitelerinin kendisine karşı KVKK yolu sınırlıdır.

Düzeltme ve cevap hakkı

Bir gazete veya internet haber sitesinde hakkınızda gerçeğe aykırı ya da şeref ve haysiyetinizi ihlal eden bir yayın yapıldıysa, haberi kaldırmadan çürütmenin kanuni yolu düzeltme ve cevap hakkıdır (Basın Kanunu m.14):

  • Düzeltme ve cevap yazısı yayım tarihinden itibaren iki ay içinde gönderilir.
  • İnternet haber sitelerinde sorumlu müdür yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde, ilgili yayının bulunduğu sayfada, URL bağlantısıyla yayımlamak zorundadır.
  • Yazı yayımlanmazsa, süre bitiminden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkiminden yayım kararı istenebilir. Hâkim üç gün içinde duruşmasız karar verir.

Bu hak yalnızca süreli yayınlar ve internet haber siteleri için geçerlidir; bireysel bloglar ve sosyal medya hesapları kapsamda değildir.

Sosyal medya ve platformlar

Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağlar, Türkiye'de bir temsilci belirlemek ve iletişim bilgilerini sitelerinde yayımlamak zorundadır (5651 ek m.4/1). Bu platformların kişilerin başvurularına 48 saat içinde gerekçeli cevap verme yükümlülüğü, şu an kanun metninde 9. ve 9/A maddeleri kapsamındaki içeriklerle sınırlıdır.

Google ve Meta gibi şirketlerin kendi kaldırma formları da vardır. Ancak sonuç bu şirketlerin kendi politikalarına bağlıdır. Google, yasal nedenlerle yapılan kaldırma taleplerini Lumen adlı kamuya açık veritabanıyla paylaşabileceğini belirtiyor.13 Başvurunun kamuya açık bir kayıt bırakabileceğini hesaba katın.

İşletme yorumları ve şikâyet siteleri

Yargıtay, gerçek müşteri deneyimine dayanan eleştirileri koruyor:

  • Bir firmanın şikâyet sitesindeki bütün yorumların ve markasının kaldırılması talebi reddedildi. Gerekçe: şikâyet ve eleştiri anayasal bir haktır ve kişilik hakkına saldırı olmaksızın bu hakkın kullanılması engellenemez.14
  • Bir müşterinin ayıplı iş hakkındaki yorumu, "hoşa gitmeyen incitici söz niteliğinde" olsa da hakaret boyutuna ulaşmadığı ve eleştiri hakkının sınırları içinde kaldığı için korundu.15

Buna karşılık hakaret içeren, gerçeğe aykırı olgu isnat eden veya salt kötüleme amacı taşıyan yorumlar için yukarıdaki hukuki yollar işletilebilir. Belirleyici olan, yorumun eleştiri mi yoksa hakaret ve gerçeğe aykırı isnat mı olduğudur.

İçerik aynı zamanda suçsa

Hakaret (TCK 125), özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134) ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma (TCK 136) suçları için savcılığa şikâyette bulunulabilir. Dikkat edilmesi gereken noktalar:

  • Hakarette şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır. 2024'te yapılan değişiklikle bu süre, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK 73/2).16
  • Hakaret suçu (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hâl hariç) önödeme kapsamındadır.
  • Ceza şikâyeti içeriği kendiliğinden kaldırmaz. Bu suçlar, 5651 m.8'deki erişim engeli gerektiren suçlar listesinde de yoktur. İçeriğin kaldırılması için hukuk yolu ayrıca işletilmelidir. Özel hayata ilişkin görüntülerde 9/A başvurusu ceza şikâyetiyle birlikte yapılabilir.

Erişim engeline itiraz

Sitenize veya içeriğinize erişim engeli getirildiyse:

  • Ceza muhakemesi kapsamında verilen engel kararlarına, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK 268). Bu süre 2024'te yedi günden iki haftaya çıkarıldı.
  • Katalog suçlar nedeniyle verilen engel, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya beraat hâlinde kendiliğinden hükümsüz kalır (5651 m.8/7–8).
  • Engel kural olarak yalnızca ihlalin bulunduğu URL'ye yönelik olmalıdır; sitenin tümüne yönelik engel ancak istisnai hâllerde mümkündür (5651 m.8/17). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, tek bir içerik nedeniyle bütün bir platformun engellenmesini ifade özgürlüğünün ihlali saymıştır.17

10 Ekim 2024'ten önce eski m.9'a dayanılarak verilmiş kararların bugünkü akıbeti belirsizdir; iptal kararları geriye yürümez. Bu tür bir kararla karşı karşıyaysanız durumun dosya bazında değerlendirilmesi gerekir.

Mahkemelerin reddettiği talepler

Hukuki yol her içerik için sonuç vermez. Kararlardan çıkan sınırlar şunlardır:

  • Yayın tarihinde görünür gerçeğe uygun ve kamu yararı taşıyan haberler korunur.
  • Gerçek deneyime dayanan sert eleştiri, hakaret boyutuna ulaşmadıkça kaldırılmaz.
  • Siyasetçiler ve kamuya mal olmuş kişiler bakımından kabul olasılığı daha düşüktür.
  • Haber arşivinin tamamen silinmesi yerine anonimleştirme, ad çıkarma veya indeksten çıkarma gibi daha hafif araçlar yeterliyse mahkemeler bunları tercih eder.

Kabul olasılığını artıran unsurlar ise şunlardır: haberin üzerinden uzun süre geçmesi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı, kişinin kamusal bir kişi olmaması, haberin artık topluma bir katkısının bulunmaması, özel hayata veya özel nitelikli veriye ilişkin olması, çocukları ilgilendirmesi ve yayıncıya önceden ihtarname gönderilmiş olması.

Sık sorulan sorular

Haber 24 saat içinde kaldırılabilir mi?

Kişilik hakkı ihlalleri için "sulh ceza hâkimi 24 saat içinde karar verir" kuralı 10 Ekim 2024'te yürürlükten kalktı. Bugün yalnızca özel hayatın gizliliği başvurularında (9/A) saatlerle ölçülen idari tedbir süreleri var. Diğer içerikler için hukuk mahkemesi yolu işler ve süre dosyaya göre değişir.

Beraat ettim. Hakkımdaki eski haberler kaldırılır mı?

Beraat, kabul olasılığını artıran önemli bir unsurdur ve Yargıtay bu tür davalarda kaldırma kararlarını onadı. Ancak tek başına yeterli değildir; haberin üzerinden geçen süre, kamu yararı ve kişinin kamusal konumu birlikte değerlendirilir.

Google'dan kaldırmak, içeriği silmek anlamına mı gelir?

Hayır. Arama sonucundan kaldırma (indeksten çıkarma), içeriği kaynak siteden silmez. İçerik doğrudan bağlantıyla, sosyal medyada veya başka arama motorlarında görünmeye devam edebilir.

Kaldırılan içerik başka sitelerde de yayınlanırsa ne olur?

Her yeni adres için ayrıca işlem yapmak gerekebilir. 1 Kasım 2026'dan itibaren büyük sosyal ağların, kaldırılan içeriğin kendi sitelerinde yeniden yayınlanmasını önleme yükümlülüğü başlıyor.

Bu başvurular için avukat zorunlu mu?

Hayır. Herkes kendi davasını açabilir ve takip edebilir (Avukatlık Kanunu m.35/3). Ancak hukuk davasında ihtiyati tedbir ve teminat gibi usul gereklilikleri, KVKK başvurusunda ise süreler dikkatle takip edilmelidir.

Kaynaklar

  1. Anayasa Mahkemesi, E.2020/76, K.2023/172, T. 11.10.2023, RG 10.01.2024, sayı 32425 (fihrist). İptal, kararın yayımından dokuz ay sonra (10.10.2024) yürürlüğe girdi. ↩

  2. TBMM haberi, 24.12.2025; 7571 sayılı Kanun, RG 25.12.2025, sayı 33118. ↩

  3. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2015/13252, K. 2016/2190, T. 22.02.2016. ↩

  4. Anayasa Mahkemesi, Kemal Gözler, B. No: 2014/5232, T. 19.04.2018, § 72. ↩

  5. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2023/12295, K. 2025/14577 ve E. 2023/5140, K. 2025/14576, T. 23.10.2025. ↩

  6. 7590 sayılı Kanun m. 27, RG 31.07.2026, sayı 33326. ↩

  7. Anayasa Mahkemesi, N.B.B. [GK], B. No: 2013/5653, T. 03.03.2016, RG 24.08.2016, sayı 29811, §§ 47, 50, 52. ↩

  8. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/26076, K. 2024/10643, T. 07.11.2024; E. 2021/19113, K. 2024/7929, T. 19.09.2024. ↩

  9. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/18424, K. 2024/3802, T. 25.04.2024. ↩

  10. AİHM, Hurbain / Belçika [BD], Başvuru No. 57292/16, T. 04.07.2023 (HUDOC). ↩

  11. Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı karar ve değerlendirme ölçütleri. ↩

  12. 7578 sayılı Kanun m. 22 ve 27, RG 01.05.2026, sayı 33240. ↩

  13. Google, Yasal Nedenlerle İçerik Bildirme. ↩

  14. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2019/3986, K. 2020/2200, T. 02.03.2020. ↩

  15. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/515, K. 2025/5350, T. 15.09.2025. ↩

  16. 7531 sayılı Kanun m. 14, RG 14.11.2024, sayı 32722. ↩

  17. AİHM, Ahmet Yıldırım / Türkiye, Başvuru No. 3111/10, T. 18.12.2012 (HUDOC). ↩

Aynı alandaki diğer yazılar